Formatteer-Richtlijnen

Versie 1.9.e, herzien July 19, 2007       (Herzieningsgeschiedenis)

Dit document is een vertaling van de Engelse Formatting Guidelines.
Bij elk hoofdstuk is een link opgenomen naar het corresponderende hoofdstuk in die Guidelines.

Formatteer-Richtlijnen in het Engels / Formatting Guidelines in English
Formatteer-Richtlijnen in het Frans / Directives de Formatage en français
Formatteer-Richtlijnen in het Portuguees / Regras de Formatação em Português
Formatteer-Richtlijnen in het Duits / Formatierungsrichtlinien auf Deutsch

Bekijk de Formatting Quiz! (dit document bestaat alleen in een Engelse versie)

De Hoofdregel (The Primary Rule)

"Verander niet wat de schrijver heeft geschreven!"

Het elektronische boek zoals de lezer het uiteindelijk zal zien, mogelijk vele jaren later, moet de bedoeling van de schrijver precies weergeven. Als de schrijver woorden op een vreemde manier spelde, dan laten we die spelling staan. Als de schrijver buitensporig racistische of bevooroordeelde uitspraken deed, dan laten we die staan. Als de schrijver elk derde woord cursief of vet maakte, of elk derde woord van een voetnoot voorzag, dan markeren we elk derde woord als cursief, of vet, of voorzien het van een voetnoot. (Zie Vergissingen van de drukker voor de manier waarop overduidelijke vergissingen van de drukker behandeld moeten worden.)

Kleine, typografisch geïnspireerde ingrepen in de tekst, die de betekenis van wat de schrijver schreef, niet aantasten, veranderen we wel. Bijvoorbeeld: woorden die aan het eind van een regel zijn afgebroken, plakken we weer aan elkaar (Woordafbreking aan het eind van een regel). Dit soort veranderingen helpen ons om een consistent geformatteerde versie van het boek te produceren. Lees de rest van deze Formatteer-Richtlijnen alsjeblieft zorgvuldig, met dit concept in je achterhoofd.

Om de volgende formatteerder en de Post-Processor te ondersteunen, handhaven we de regelafbrekingen. Dit helpt hen om de regels in de tekst te vergelijken met de regels in het origineel.

Samenvatting van de richtlijnen (Summary Guidelines)

De Formatting Summary (dit document bestaat alleen in een Engelse versie) is een kort printer-vriendelijk (.pdf) document van 2 pagina's, dat de voornaamste punten van deze richtlijnen samenvat, en voorbeelden geeft hoe te formatteren. Beginnende formatteerders wordt aangeraden dit document uit te printen en bij de hand te houden bij het formatteren.

Misschien moet je een .pdf lezer downloaden en installeren. Je kunt er hier gratis één van Adobe® krijgen.

Over dit document (About This Document)

Dit document is geschreven om de formatteer-regels uit te leggen. We gebruiken deze regels om consistentie te waarborgen, aangezien het formatteren van één enkel boek verdeeld is over vele formatteerders, die allemaal aan verschillende pagina's werken. De regels helpen ons om allemaal op dezelfde manier te formatteren, wat het vervolgens voor de Post-Processor gemakkelijker maakt om al deze pagina's tot één e-boek samen te voegen.

Dit document is niet bedoeld als een algemeen handboek voor het redigeren of zetten van boeken.

We hebben in dit document alles behandeld waar nieuwe gebruikers vragen over gesteld hebben. Als er iets ontbreekt, of als je denkt dat iets op een andere manier behandeld zou moeten worden, of als iets vaag is, laat het ons alsjeblieft weten.

Dit document is in ontwikkeling. Help ons alsjeblieft bij de ontwikkeling van de richtlijnen, door veranderingen die je zou willen voorstellen, te posten in deze discussie in het Documentation Forum.

Toelichting bij een project (Project Comments)

Op de Project Pagina waar je begint met het formatteren van pagina's, vind je een gedeelte dat "Project Comments" (Toelichting bij het Project) heet. Hier staat informatie die specifiek is voor het betreffende project (boek). Lees dit voor je begint met het formatteren van pagina's! Als de Project Manager wil dat iets op een andere manier geformatteerd wordt dan in deze richtlijnen staat, dan staat dat hier. Instructies in de Project Comments geven de doorslag, boven de regels in deze richtlijnen, dus volg ze alsjeblieft op. (Dit is trouwens ook de plaats waar de Project Manager wel eens interessante informatie geeft over de schrijver of over het project.)

Lees alsjeblieft ook de Project Discussie: Hier legt de Project Manager soms project-specifieke richtlijnen uit. Ook wordt deze discussie regelmatig gebruikt door vrijwilligers om andere vrijwilligers te wijzen op vaak terugkerende problemen in het project, en hoe deze het beste kunnen worden aangepakt. (Zie hieronder)

Op de Project Pagina staat een link 'Images, Pages Proofread, & Differences'. Daar kun je zien hoe andere vrijwilligers veranderingen hebben aangebracht. Deze Forumdiscussie bespreekt verschillende manieren om deze informatie te gebruiken.

Forum/Bediscussieer dit Project (Forum/Discuss this Project)

Op de Project Pagina, waar je met het formatteren van pagina's begint, is op de regel "Forum" een link met de naam: "Discuss this Project" (als de discussie al begonnen is), of: "Start a discussion on this Project" (als de discussie nog niet begonnen is.) Klik op deze link en je komt op een discussie in het projectenforum, speciaal voor dit project. Hier kun je vragen over dit boek stellen, hier kun je de Project Manager informeren over problemen met de tekst enz. Posten in deze Project Discussie is de aanbevolen manier om met de Project Manager en andere vrijwilligers die aan het boek werken, te communiceren.

Het herstellen van vergissingen op voorgaande pagina's (Fixing errors on Previous Pages)

Als je een project uitkiest om te formatteren, wordt de Project Pagina geladen. Deze pagina heeft links naar bladzijden van dit project waar je recent aan gewerkt hebt. (Als je nog geen pagina's van dit project geformatteerd hebt, zijn er ook geen links.)

Pagina's onder óf "DONE" óf "IN PROGRESS" zijn beschikbaar om te verbeteren of om af te maken. Klik op de link van de pagina. Als je ontdekt dat je een vergissing op een pagina gemaakt hebt, of dat je iets onjuist gemarkeerd hebt, kun je hier op de link klikken en de pagina openen om de vergissing te herstellen.

Je kunt ook de "Images, Pages Proofread, & Differences" of "Just My Pages" link op de Project Pagina gebruiken. Deze pagina's hebben een "Edit" link naast de pagina's waar je in de huidige ronde aan gewerkt hebt en die nog verbeterd kunnen worden.

Voor gedetailleerder informatie, zie óf de Standard Proofreading Interface Help óf de Enhanced Proofreading Interface Help (deze documenten bestaan alleen in een Engelse versie), afhankelijk van welke interface je gebruikt.

Titelpagina aan de voor- of achterkant (Front/Back Title Page)

Formatteer alle tekst, inclusief het jaar waarin het boek is uitgegeven of het jaar van het copyright, precies zoals het op de pagina's gedrukt is, hoofdletters, kleine letters, enz.

In oudere boeken wordt de eerste letter vaak groot en bewerkt weergegeven, formatteer deze letter gewoon als de letter.

Origineel:
Correct geformatteerde tekst:
GREEN FANCY BY GEORGE BARR McCUTCHEON AUTHOR OF "GRAUSTARK," "THE HOLLOW OF HER HAND," "THE PRINCE OF GRAUSTARK," ETC. <i>WITH FRONTISPIECE BY</i> <i>C. ALLAN GILBERT</i> NEW YORK DODD, MEAD AND COMPANY 1917

Inhoudsopgave (Table of Contents)

Formatteer de inhoudsopgave precies zoals deze in het boek gedrukt staat, hoofdletters, kleine letters enz., en zet er /* en */ achter. Sla een regel over tussen deze markeringen en de rest van de tekst. Verwijzingen naar paginanummers moeten behouden blijven. Zet minstens zes spaties tussen het eind van de regel en het paginanummer.

Verwijder alle punten of sterretjes die gebruikt zijn om de paginanummers op één lijn te krijgen.

Lege Pagina (Blank Page)

Formatteer als [Blank Page] als zowel de tekst als het origineel leeg zijn.

Als er wel tekst is, waar de te formatteren tekst hoort te staan, maar niet in het origineel, of als er wel iets in het origineel staat maar er is geen tekst, volg dan de aanwijzingen voor een Slecht Beeld (Bad Image) of een Verkeerd beeld voor de tekst (Bad Text).

Koptekst en voettekst (Page Headers/Page Footers)

Verwijder alle koptekst en voettekst, maar niet de voetnoten.

De koptekst staat gewoonlijk bovenaan het origineel. Er staat vaak een paginanummer op dezelfde regel. Koptekst kan het hele boek door hetzelfde zijn. Dan is het vaak de titel van het boek. Of hij is per hoofdstuk hetzelfde, vaak het nummer van het hoofdstuk. Of de koptekst is op elke pagina anders, dan wordt beschreven wat er op de pagina gebeurt. Verwijder alle koptekst, inclusief het paginanummer.

De titel van een hoofdstuk (chapter header) begint lager op de pagina en heeft geen paginanummer op dezelfde regel. Zie het volgende deel van deze richtlijnen voor een voorbeeld.

Origineel:
Correct geformatteerde tekst:
/# In the United States?[A] In a railroad? In a mining company? In a bank? In a church? In a college? Write a list of all the corporations that you know or have ever heard of, grouping them under the heads <i>public</i> and <i>private</i>. How could a pastor collect his salary if the church should refuse to pay it? Could a bank buy a piece of ground "on speculation?" To build its banking-house on? Could a county lend money if it had a surplus? State the general powers of a corporation. Some of the special powers of a bank. Of a city. A portion of a man's farm is taken for a highway, and he is paid damages; to whom does said land belong? The road intersects the farm, and crossing the road is a brook containing trout, which have been put there and cared for by the farmer; may a boy sit on the public bridge and catch trout from that brook? If the road should be abandoned or lifted, to whom would the use of the land go? #/ CHAPTER XXXV. <sc>Commercial Paper.</sc> <b>Kinds and Uses.</b>--If a man wishes to buy some commodity from another but has not the money to pay for it, he may secure what he wants by giving his written promise to pay at some future time. This written promise, or <i>note</i>, the seller prefers to an oral promise for several reasons, only two of which need be mentioned here: first, because it is <i>prima facie</i> evidence of the debt; and, second, because it may be more easily transferred or handed over to some one else. If J. M. Johnson, of Saint Paul, owes C. M. Jones, of Chicago, a hundred dollars, and Nelson Blake, of Chicago, owes J. M. Johnson a hundred dollars, it is plain that the risk, expense, time and trouble of sending the money to and from Chicago may be avoided, [Footnote A: The United States: "Its charter, the constitution. * * * Its flag the symbol of its power; its seal, of its authority."--Dole.]

Hoofdstuktitels (Chapter Headers)

Formatteer een hoofdstuktitel zoals hij in de tekst staat.

Een hoofdstuktitel begint vaak wat lager op de pagina dan de koptekst. Er staat geen paginanummer op dezelfde regel. Hoofdstuktitels worden vaak helemaal in hoofdletters gedrukt. Dan handhaaf je de hoofdletters. Hoofdstuktitels worden meestal in een ander, of groter lettertype gedrukt, waardoor ze vet of uitgespatieerd lijken. Toch markeren we ze niet als vet of uitgespatieerd. Als er in de hoofdstuktitel cursief of klein kapitaal staat, moet dat wel gemarkeerd worden.

Voeg vier lege regels in vóór "CHAPTER XXX", ook als het hoofdstuk op een nieuwe pagina begint. De lege regels zijn nodig, omdat een e-boek geen pagina's heeft. Voeg vervolgens één lege regel in tussen de onderdelen van de hoofdstuktitel, zoals een beschrijving van het hoofdstuk, een citaat, enz. Tot slot twee lege regels voordat de tekst van het hoofdstuk begint.

In oude boeken staat het eerste woord of de eerste twee woorden van elk hoofdstuk vaak in hoofdletters of klein kapitaal. Verander dit: laat alleen de eerste letter van het eerste woord als hoofdletter staan en maak van de rest kleine letters.

Let op: de aanhalingstekens aan het begin van de eerste alinea ontbreken nog wel eens, óf doordat de uitgever ze er niet bij zette, óf doordat de OCR ze miste omdat de eerste letter in het origineel een extra grote hoofdletter is. Als de schrijver de alinea met dialoog begon, voeg dan de aanhalingstekens toe.

Origineel:
Correct geformatteerde tekst:
GREEN FANCY CHAPTER I THE FIRST WAYFARER AND THE SECOND WAYFARER MEET AND PART ON THE HIGHWAY A solitary figure trudged along the narrow road that wound its serpentinous way through the dismal, forbidding depths of the forest: a man who, though weary and footsore, lagged not in his swift, resolute advance. Night was coming on, and with it the no uncertain prospects of storm. Through the foliage that overhung the wretched road, his ever-lifting and apprehensive eye caught sight of the thunder-black, low-lying clouds that swept over the mountain and bore down upon the green, whistling tops of the trees. At a cross-road below he had encountered a small girl driving homeward the cows. She was afraid of the big, strange man with the bundle on his back and the stout walking stick in his hand: to her a remarkable creature who wore "knee pants" and stockings like a boy on Sunday, and hob-nail shoes, and a funny coat with "pleats" and a belt, and a green hat with a feather sticking up from the band.

Paragraaftitels (Section Headers)

Bij sommige teksten zijn de hoofdstukken onderverdeeld in paragrafen. Formatteer deze titels zoals ze in de tekst staan. Voeg twee lege regels in vóór de titel en één lege regel na de titel, tenzij de Project Manager iets anders vraagt. Als je er niet zeker van bent of een titel van een hoofdstuk of van een paragraaf is, vraag het dan in de Project Discussie, onder vermelding van het nummer van de pagina. Paragraaftitels worden vaak gedrukt in een ander, of groter, lettertype waardoor ze vet of uitgespatieerd lijken, maar we markeren ze niet als een ander lettertype, of vet, of uitgespatieerd. Als er in de paragraaftitel cursief of klein kapitaal staat, moet dat wel gemarkeerd worden.

Andere belangrijke onderdelen in teksten (Other Major Divisions in Texts)

Belangrijke onderdelen zoals Inleiding, Voorwoord, Inhoudsopgave, Introductie, Proloog, Epiloog, Appendix, Verwijzingen, Conclusie, Woordenlijst, Samenvatting, Dankbetuigingen, Bibliografie, enz., moeten op dezelfde manier geformatteerd worden als Hoofdstuktitels, dus 4 lege regels voor de titel en 2 lege regels voor de rest van de tekst.

Beschrijvingen naast een Alinea (Sidenotes) (Paragraph Side-Descriptions (Sidenotes))

Sommige boeken hebben korte beschrijvingen van de alinea naast de tekst. Deze beschrijvingen worden sidenotes genoemd. Verplaats de sidenotes naar vlak boven de alinea waar ze bij horen. Een sidenote moet omgeven worden door een sidenote markering: [Sidenote:  en ], met de tekst van de sidenote er tussenin. Formatteer de tekst van de sidenote zoals hij gedrukt is, en handhaaf regelafbrekingen, cursief enz. Laat een lege regel voor en na de sidenote, zodat hij apart blijft van de alinea als de tekst wordt gerewrapped tijdens het post-processen.

Als er meerdere sidenotes bij één alinea zijn, zet ze dan achter elkaar vóór de alinea. Laat een lege regel tussen de verschillende sidenotes.

Als de alinea al op de vorige pagina begonnen is, zet dan de sidenote bovenaan de pagina en markeer hem met een sterretje (*), zodat de Post-Processor kan zien dat de sidenote op de vorige pagina hoort. Doe het zo: *[Sidenote: (tekst van de sidenote)]. De Post-Processor zal de sidenote verplaatsen naar waar hij hoort.

Soms zal een Project Manager vragen, of je de sidenotes naast de zin waar ze bij horen, wil plaatsen, in plaats van boven of onder de alinea. In dit geval zet je geen lege regels voor of na de sidenotes.

Origineel:
Correct geformatteerde tekst:
*[Sidenote: Burning discs thrown into the air.] that such as looked at the fire holding a bit of larkspur before their face would be troubled by no malady of the eyes throughout the year.[1] Further, it was customary at Würzburg, in the sixteenth century, for the bishop's followers to throw burning discs of wood into the air from a mountain which overhangs the town. The discs were discharged by means of flexible rods, and in their flight through the darkness presented the appearance of fiery dragons.[2] [Sidenote: The Midsummer fires in Swabia.] [Sidenote: Omens drawn from the leaps over the fires.] [Sidenote: Burning wheels rolled down hill.] In the valley of the Lech, which divides Upper Bavaria from Swabia, the midsummer customs and beliefs are, or used to be, very similar. Bonfires are kindled on the mountains on Midsummer Day; and besides the bonfire a tall beam, thickly wrapt in straw and surmounted by a cross-piece, is burned in many places. Round this cross as it burns the lads dance with loud shouts; and when the flames have subsided, the young people leap over the fire in pairs, a young man and a young woman together. If they escape unsmirched, the man will not suffer from fever, and the girl will not become a mother within the year. Further, it is believed that the flax will grow that year as high as they leap over the fire; and that if a charred billet be taken from the fire and stuck in a flax-field it will promote the growth of the flax.[3] Similarly in Swabia, lads and lasses, hand in hand, leap over the midsummer bonfire, praying that the hemp may grow three ells high, and they set fire to wheels of straw and send them rolling down the hill. Among the places where burning wheels were thus bowled down hill at Midsummer were the Hohenstaufen mountains in Wurtemberg and the Frauenberg near Gerhausen.[4] At Deffingen, in Swabia, as the people sprang over the mid-* [Footnote 1: <i>Op. cit.</i> iv. 1. p. 242. We have seen (p. 163) that in the sixteenth century these customs and beliefs were common in Germany. It is also a German superstition that a house which contains a brand from the midsummer bonfire will not be struck by lightning (J. W. Wolf, <i>Beiträge zur deutschen Mythologie</i>, i. p. 217, § 185).] [Footnote 2: J. Boemus, <i>Mores, leges et ritus omnium gentium</i> (Lyons, 1541), p. 226.] [Footnote 3: Karl Freiherr von Leoprechting, <i>Aus dem Lechrain</i> (Munich, 1855), pp. 181 <i>sqq.</i>; W. Mannhardt, <i>Der Baumkultus<i>, p. 510.] [Footnote 4: A. Birlinger, <i>Volksthümliches aus Schwaben</i> (Freiburg im Breisgau, 1861-1862), ii. pp. 96 <i>sqq.</i>, § 128, pp. 103 <i>sq.</i>, § 129; <i>id.</i>, <i>Aus Schwaben</i> (Wiesbaden, 1874), ii. 116-120; E. Meier, <i>Deutsche Sagen, Sitten und Gebräuche aus Schwaben</i> (Stuttgart, 1852), pp. 423 <i>sqq.</i>; W. Mannhardt, <i>Der Baumkultus</i>, p. 510.]

Ruimte tussen Alinea's/Inspringingen (Paragraph Spacing/Indenting)

Zet een lege regel voor het begin van een alinea, zelfs als de alinea bovenaan een bladzijde begint. Aan het begin van een alinea hoef je niet in te springen, maar als een alinea al ingesprongen is, hoef je die spaties niet te verwijderen—dat gebeurt automatisch tijdens het post-processen.

Zie het voorbeeld bij de Hoofdstuktitels.

Meerdere kolommen (Multiple Columns)

Formatteer gewone tekst die in 2 kolommen gedrukt is, als een enkele kolom.

Stukjes met meerdere kolommen binnen een paragraaf van één kolom, moeten als één kolom geformatteerd worden, door de tekst van de linker kolom eerst te zetten, de tekst van de volgende eronder enzovoort. Je hoeft niet te markeren waar de kolommen gesplitst waren, je kunt ze gewoon achter elkaar zetten.

Als de kolommen lijsten zijn, markeer dan het begin van de lijst met /* en het einde met */, zodat de regels tijdens het post-processen niet gerewrapped worden. Laat een lege regel achter tussen deze markeringen en de rest van de tekst.

Zie ook de onderdelen Indexen, Lijsten en Tabellen van deze richtlijnen.

Illustraties (Illustrations)

Tekst bij een illustratie moet omgeven worden door een illustratiemarkering: [Illustration:  en ], met de tekst ertussen. Formatteer de tekst zoals hij gedrukt is, handhaaf regelafbrekingen, cursief, enz.

Als een illustratie geen bijschrift heeft, voeg dan alleen een markering toe: [Illustration].

Als de illustratie midden in of naast een alinea staat, verplaats dan de illustratiemarkering naar voor of na de alinea, omgeven door lege regels om ze apart te houden. Verwijder evt. lege regels in de alinea.

Als er op de pagina geen alinea begint of eindigt, markeer de illustratiemarkering dan met een *, zo: *[Illustration: (tekst bijschrift)] en verplaats de markering naar de bovenkant van de bladzijde. Laat een lege regel over na de markering.

Origineel:
Correct geformatteerde tekst:
[Illustration: Martha told him that he had always been her ideal and that she worshipped him. <i>Frontispiece</i> <i>Her Weight in Gold</i>]

Origineel: (Illustratie in het midden van de alinea)
Correct geformatteerde tekst:
such study are due to Italians. Several of these instruments have already been described in this journal, and on the present occasion we shall make known a few others that will serve to give an idea of the methods employed. [Illustration: <sc>Fig.</sc> 1.--APPARATUS FOR THE STUDY OF HORIZONTAL SEISMIC MOVEMENTS.] For the observation of the vertical and horizontal motions of the ground, different apparatus are required. The

Voetnoten/Eindnoten (Footnotes/Endnotes)

Voetnoten worden onderaan de bladzijde geplaatst, en op de plaats in de tekst, waar naar de voetnoot verwezen wordt, wordt een markering geplaatst.

Tijdens het formatteren houdt dit in:

1. Het cijfer, de letter of het andere teken dat de plaats van de voetnoot markeert, moet tussen vierkante haken gezet worden ([ en ]) en meteen na het woord waar de voetnoot bij hoort, gezet worden[1]. Als er interpunctie naast het woord staat, dan komt het symbool dat de voetnoot markeert, meteen naast de interpunctie.[2] Zie de voorbeelden hieronder, en ook in deze tekst.

Als voetnoten gemarkeerd zijn door een serie bijzondere tekens (*, †, ‡, §, etc.) dan vervangen we deze door hoofdletters op volgorde van het alfabet (A, B, C, enz.).

2. Een voetnoot moet door een voetnootmarkering omgeven worden: [Footnote #:  en ], met de voetnoot ertussen. Het cijfer of de letter van de voetnoot komt op de plaats van #. Formatteer de voetnoot zoals hij gedrukt is, en behoud regelafbrekingen, cursief enz. De voetnoot moet onder aan de bladzijde komen te staan. Zorg er wel voor, dat je dezelfde markering gebruikt voor de voetnoot, als wat er in de tekst staat waar de voetnoot naar verwijst. Als er meer dan één voetnoot is, moet er een lege regel tussen de voetnoten gezet worden.

In sommige boeken kan de Project Manager je vragen om de voetnoten in-line te zetten. In dat geval staan de instructies in de Project Comments.

Zie Koptekst/voettekst origineel en tekst voor een voorbeeld van een voetnoot.

Als er een voetnoot onder aan de pagina staat, maar er staat geen voetnoot anker in de tekst, dan is dit waarschijnlijk het vervolg van een voetnoot op de vorige bladzijde, zeker als de voetnoot midden in een zin of zelfs midden in een woord begint. Laat de voetnoot onder aan de bladzijde staan, bij de andere voetnoten. Zet er om heen: *[Footnote: (tekst van de voetnoot)]. Gebruik geen nummer of andere markering. Het sterretje * geeft aan dat deze voetnoot het vervolg is van een voetnoot op de vorige bladzijde, en zorgt dat de Post-Processor weet dat hier een incomplete voetnoot staat.

Als de voetnoot op de volgende bladzijde doorgaat (dus als de pagina stopt voor de voetnoot stopt), laat de voetnoot dan onder aan de bladzijde staan, en zet een sterretje * aan het eind van de voetnoot, zo: [Footnote: (tekst van de voetnoot)]*. Het sterretje * geeft aan dat de voetnoot voortijdig geëindigd is, en zorgt dat de Post-Processor er op let. De Post-Processor zal de voetnoot samenvoegen.

Als een voetnoot begint of eindigt met een afgebroken woord, markeer dan zowel de voetnoot als het afgebroken woord met *, zo:
[Footnote 1: Deze voetnoot gaat nog door en het laatste woord erin is afge-*]*
voor het eerste deel, en
*[Footnote: *broken, en loopt door op de volgende pagina.].

Als er in de tekst naar een voetnoot of eindnoot verwezen wordt, maar de noot staat niet op dezelfde bladzijde, laat dan het nummer of het symbool waarmee de noot gemarkeerd wordt, staan en zet er vierkante haken omheen: [ en ]. Dit gebeurt regelmatig in wetenschappelijke en technische boeken, waar voetnoten vaak gegroepeerd staan aan het eind van elk hoofdstuk. Zie: "Eindnoten", hieronder.

In sommige boeken worden de voetnoten door een horizontale lijn apart gezet van de tekst. We handhaven deze lijn niet, dus laat alsjeblieft alleen een lege regel over tussen de tekst en de voetnoten. (Zie het voorbeeld hierboven.)

Eindnoten zijn voetnoten die samen aan het eind van een hoofdstuk of aan het eind van een boek staan. Ze worden op dezelfde manier geformatteerd als voetnoten. Als je ergens in de tekst een verwijzing naar een eindnoot vindt, zet er [ en ] omheen. Als je een van de laatste pagina's aan het formatteren bent, waar al de eindnoten staan, zet dan [Footnote #: (tekst van de eindnoot)], met de tekst van de eindnoot ertussen. Het cijfer of de letter van de voetnoot komt op de plaats van #. Voeg na elke noot een lege regel in, zodat ze aparte alinea's blijven als de tekst wordt gerewrapped tijdens het post-processen.

Voetnoten in poëzie of in tabellen moeten op dezelfde manier behandeld worden als andere voetnoten. De vrijwilligers moeten ze markeren en onder aan de bladzijde zetten; de Post-Processor besluit uiteindelijk waar ze terecht komen.

Cursief gedrukte tekst (Italics)

Formatteer cursief gedrukte tekst met <i> aan het begin en </i> aan het eind. (Let op de "/" in de laatste markering.)

Interpunctie blijft buiten de markering, tenzij een hele zin of een hele alinea cursief is, of als de interpunctie zelf onderdeel is van een cursief gedrukte frase, titel of afkorting.

De punten die een afgekort woord in de titel van een tijdschrift aangeven, zoals Phil. Trans., horen bij de titel en worden daarom opgenomen binnen de markering: <i>Phil. Trans.</i>.

Data en dergelijke: formatteer de hele frase als cursief, en níet de woorden wel cursief en de getallen niet cursief. Dit omdat veel lettertypen die je in oudere teksten vindt, dezelfde getallen gebruiken voor zowel de gewone tekst als de cursief gedrukte tekst.

Als de cursieve tekst uit een serie of een lijst van worden of namen bestaat, markeer deze dan allemaal apart.

Voorbeelden—Cursief:

Vet gedrukte tekst (Bold Text)

Formatteer vet gedrukte tekst (tekst die is gedrukt in een dikkere versie van het lettertype), met <b> ervoor en </b> erachter. (Let op de "/" in de laatste markering.)

Interpunctie blijft buiten de markering, tenzij een hele zin of een hele alinea vet gedrukt is, of als de interpunctie zelf onderdeel is van een vet gedrukte frase, titel of afkorting.

Zie Koptekst/Voettekst origineel en tekst voor een voorbeeld.

Sommige Project Managers vragen in de Project Comments om de vet gedrukte tekst om te zetten in hoofdletters.

Superscript (Superscripts)

Oudere boeken gebruikten vaak samentrekkingen als afkortingen, en drukten deze dan als superscript. Bijv.:
    Gen^rl Washington defeated L^d Cornwall's army.
Formatteer deze door een enkel dakje vóór de tekst in superscript te zetten, zo:
    Gen^rl Washington defeated L^d Cornwall's army.

Formatteer in wetenschappelijke en technische werken, superscript met accolades { en } ook als er maar één letterteken in superscript staat..
Bijv.:
    ... up to x^n-1 elements in the array.
wordt geformatteerd als:
    ... up to x^{n-1} elements in the array.

Het kan zijn dat de Project Manager in de Project Comments vraagt om tekst in superscript op een andere manier te markeren.

Subscript (Subscripts)

In wetenschappelijke werken wordt vaak subscript gebruikt, al komt het in andere boeken niet vaak voor. Formatteer tekst in subscript door eerst een laag streepje _ neer te zetten en zet vervolgens accolades { en } om de tekst die in subscript staat.
Bijv.:
    H₂O.
wordt geformatteerd als:
    H_{2}O.

Onderstreepte Tekst (Underlined Text)

Formatteer onderstreepte tekst op dezelfde manier als Cursieve Tekst, met <i> en </i>. (Let op de "/" in de laatste markering.)

Onderstreping werd vaak gebruikt om nadruk aan te geven, als de zetter geen mogelijkheden had om de tekst te cursiveren, bijv. in getypte documenten.

U i t g e s p a t i e e r d e   T e k s t (S p a c e d   O u t   Text (gesperrt))

Formatteer u i t g e s p a t i e e r d e   t e k s t door er <g> voor en </g> na te zetten. (Let op de "/" in de laatste markering.) Verwijder de extra spaties binnen de woorden.

Interpunctie blijft buiten de markering, tenzij een hele zin of een hele alinea uitgespatieerd is, of als de interpunctie zelf onderdeel is van een uitgespatieerde frase, titel of afkorting.

Uitspatiëring was een zettechniek die vooral in Duitse en Nederlandse boeken gebruikt werd om een deel van de tekst te benadrukken.

Verandering van Lettertype (Font Changes)

Formatteer een verandering van lettertype binnen een alinea of binnen een zin, door <f> voor de tekst in het andere lettertype te zetten en </f> erna. (Let op de "/" in de laatste markering.) Gebruik deze markering om speciale lettertypes of andere formattering aan te geven, uitgezonderd de vet gedrukte, cursief gedrukte, klein kapitaal of uitgespatieerde tekst. Deze laatste hebben hun eigen markeringen.

Mogelijk gebruik van deze markering:

• antiqua (een versie van een roman lettertype) binnen fraktur
• blackletter binnen een alinea met een normaal lettertype
• een kleiner of groter lettertype alleen als het voorkomt binnen een alinea in een normaal lettertype (voor een hele alinea in een ander lettertype of een andere maat, zie het gedeelte over Citaten)
• rechtop lettertype binnen een cursief gedrukte alinea

Het specifieke gebruik van deze markering in een project wordt meestal aangegeven in de Project Comments. Formatteerders kunnen het beste in de Project Discussie posten als deze markering nodig lijkt en nog niet besproken is.

Interpunctie blijft buiten de markering, tenzij een hele zin of een hele alinea in een ander lettertype gedrukt is, of als de interpunctie zelf onderdeel is van een frase, titel of afkorting in een ander lettertype.

Verandering in grootte van het lettertype (Font size changes)

Normaliter markeren we verandering in grootte van lettertypes niet.

De uitzonderingen zijn, als de grootte verandert om een citaat aan te geven, of als de grootte van het lettertype binnen een alinea of binnen een zin verandert. (Zie Verandering van Lettertype).

Woorden in HOOFDLETTERS (Words in all Capitals)

Formatteer woorden die gedrukt zijn in HOOFDLETTERS, helemaal in HOOFDLETTERS.

De uitzondering hierop is het eerste woord van een hoofdstuk: veel oude boeken drukten het eerste woord van hoofdstukken helemaal in hoofdletters. Dit moet veranderd worden in hoofdletter-kleine letters, dus "ONCE upon a time," wordt "Once upon a time,".

Woorden in kleine hoofdlettertjes (Klein Kapitaal) (Words in Small Capitals)

Gemengd Klein Kapitaal wordt anders gemarkeerd dan tekst helemaal in klein kapitaal:

Formatteer woorden in Gemengd Klein Kapitaal als hoofdletters en kleine letters. Zet er <sc> en </sc> markering omheen.
    Voorbeeld: This is Small Caps
    wordt correct geformatteerd als: <sc>This is Small Caps</sc>.

Formatteer woorden die helemaal in klein kapitaal als HOOFDLETTERS. Zet er <sc> en </sc> markering omheen.
    Voorbeeld: You cannot be serious about aardvarks!
    wordt correct geformatteerd als: You cannot be serious about <sc>AARDVARKS</sc>!

Woorden in titels (Hoofdstuktitels, paragraaftitels, bijschriften enz.) die helemaal in hoofdletters staan, moeten worden geformatteerd als hoofdletters, zonder <sc> </sc>. Als het eerste woord van een hoofdstuk in Klein Kapitaal staat, moet dit worden veranderd in hoofdletter-kleine letters, zonder de markering.

Grote, versierde hoofdletter aan het begin (Large, Ornate opening Capital letter (Drop Cap))

Formatteer een grote, versierde eerste letter van een hoofdstuk, paragraaf of alinea als een gewone letter.

Liggend streepje: koppelteken, gedachtestreepje, minteken (Dashes, Hyphens, and Minus Signs)

Over het algemeen zul je vier van dergelijke tekens in boeken tegenkomen:

1. Liggend streepje/Koppelteken (Hyphen). Dit wordt gebruikt om woorden te koppelen tot één woord, of om voor- of achtervoegsels aan een woord te koppelen.
   Laat dit teken staan als een enkel streepje; verwijder aan weerskanten een eventueel aanwezige spatie.
   Er is een (zeker in het Nederlands) veel voorkomende uitzondering op deze regel, die te zien is in het tweede voorbeeld hieronder.
2. Liggend streepje/Minteken (En-dash). Dit streepje is net iets langer, en wordt gebruikt voor een aaneensluitende getallenreeks, of als een rekenkundig minteken.
   Laat ook dit teken staan als een enkel streepje. Of er spaties voor of achter staan, wordt bepaald door hoe het in het boek is gedaan. Er zijn meestal geen spaties in een getallenbereik, en meestal wel spaties rond rekenkundige mintekens, soms aan beide zijden, soms alleen ervoor.
3. Liggend streepje/Gedachtestreepje/Kastlijn (Em-dashes). Dit dient als scheidingsteken tussen woorden—soms om iets te benadrukken, zoals hier—of als een spreker zich verslikt in een woord——!
   Formatteer deze als twee streepjes als het liggende streepje kort is, en als vier streepjes als het liggende streepje lang is. Laat geen spatie voor of na de streepjes, zelfs niet als er in de oorspronkelijke tekst een spatie te zien is.
4. Met Opzet Weggelaten of Gecensureerde Woorden of Namen.
   Formatteer deze als 4 streepjes. Als de streepjes een woord voorstellen, dan laten we er spaties omheen staan alsof het echt een woord is. Als het een deel van een woord betreft, dan geen spaties—koppel het aan de rest van het woord. Als de streep ongeveer dezelfde lengte heeft als de kortere em-dashes, formatteer deze dan als een enkele em-dash, dus als twee streepjes.

NB: Als een em-dash aan het begin of het eind van een regel staat, voeg dan de regel samen met de vorige/volgende regel, zó dat er geen spatie of regeleinde naast de em-dash staat. Alleen als de auteur de em-dash gebruikt heeft om een alinea, dichtregel of gesproken tekst te beginnen of eindigen, dien je de em-dash te laten staan aan het begin of het eind van een regel. Zie de voorbeelden hieronder.

Voorbeelden—Liggende streepjes:

Woordafbreking aan het eind van een regel (End-of-line Hyphenation)

Als een regel eindigt met een afbreekstreepje, voeg dan de twee helften van het afgebroken woord samen tot één woord. Als het een woord is met een koppelteken, zoals secretaris-generaal, voeg dan de helften samen tot één woord met het koppelstreepje ertussen. Als de eerste helft met een streepje eindigde omdat het gehele woord niet op de regel paste, en het een woord betreft dat normaal geen koppelteken bevat, voeg dan de twee helften samen en verwijder het streepje. Laat het samengevoegde woord staan op de regel waar de eerste helft stond, en breek de regel na het woord af om de bestaande regel-indeling te behouden—dit maakt het gemakkelijker voor de na jou komende vrijwilligers. Zie ook het hoofdstuk over liggende streepjes voor voorbeelden (ho-ge wordt hoge, maar secretaris-generaal houdt het streepje). Als het woord gevolgd wordt door een leesteken, haal dan ook het leesteken naar de bovenste regel.

Een aantal woorden (b.v. de Engelse woorden to-day en to-morrow), die tegenwoordig geen koppelteken bevatten, hadden dat vaak wel in de oude boeken die wij onder handen hebben. Dergelijke woorden behouden hun koppelteken zoals de auteur het heeft geschreven. Als je niet zeker weet of de auteur dit woord wel of niet met koppelteken zou hebben geschreven, voeg dan het woord samen tot één woord, laat het koppelteken staan, en zet een * achter het koppelteken. Bijvoorbeeld: to-*day. Het sterretje zorgt ervoor dat er naar wordt gekeken door de Post-Processor, die alle pagina's kan bekijken, en kan bepalen hoe de auteur dit woord schreef of geschreven zou hebben.

Woordafbreking aan het eind van een bladzijde (End-of-page Hyphenation)

Laat bij een woordafbreking aan het eind van een bladzijde het streepje aan het eind van de laatste regel staan, en breng het ter attentie van de Post-Processor door er een * achter te zetten.
Bijvoorbeeld:
 
    something Pat had already become accus-
wordt:
    something Pat had already become accus-*

Als een bladzijde begint met het tweede deel van een woord dat op de vorige bladzijde is afgebroken, of met een em-dash, zet dan een * voor het gedeeltelijke woord, of voor de em-dash.
Dus, op de volgende bladzijde van het bovenstaande voorbeeld:
 
    tomed to from having to do his own family
wordt:
    *tomed to from having to do his own family

Deze markeringen geven aan de Post-Processor een sein that het woord moet worden samengevoegd, als de pagina's tot een e-boek worden samengevoegd.

Losstaand woord onderaan een pagina (Single word at bottom of page)

Behandel een dergelijk woord door het woord te verwijderen, zelfs als het de tweede helft betreft van een afgebroken woord.

In sommige oudere boeken wordt met een dergelijk losstaand woord ("catchword", meestal tegen de rechter zijkant van de pagina) aangegeven wat het eerste woord is op de volgende pagina van het boek (ook wel "incipit" genoemd). Dit werd gebruikt om de zetter te helpen de juiste achterzijde ("verso") te zetten, en om het zijn helpers gemakkelijker te maken de pagina's klaar te maken voor het binden. Ook diende het woord om te voorkomen dat de lezer meer dan één pagina tegelijk omsloeg.

Samentrekkingen (Contractions)

Verwijder extra spaties in samentrekkingen, bijvoorbeeld: would n't dient te worden proefgelezen als wouldn't.

Zetters behielden vroeger vaak een spatie om aan te geven dat 'would' en 'not' oorspronkelijk afzonderlijke woorden waren. Het kan ook een bijverschijnsel van het OCR-proces zijn. In beide gevallen dient de extra spatie verwijderd te worden.

Sommige Project Managers zetten een opmerking in de Project Comments dat extra spaties niet verwijderd moeten worden in samentrekkingen, vooral wanneer het tekst betreft met straattaal, dialect, of wanneer de teksten niet in het Engels zijn geschreven.

Poëzie/Epigrammen (Poetry/Epigrams)

Dit gedeelte geldt voor een enkel gedicht of epigram, in een boek dat in het algemeen proza bevat. Voor een poëzieboek, zie de speciale handleiding voor poëzieboeken. (Engels)

Markeer poëzie of epigrammen, zo dat de Post-Processor ze kan vinden. Voeg een regel in met /* voor de start van poëzie of epigram en een regel met */ na het eind ervan. Laat een regel leeg tussen deze markeringen en de rest van de tekst.

Laat de relatieve inspringing van de regels van een gedicht intact, door 2, 4, 6 (of meer) spaties te plaatsen voor de ingesprongen regels, zo dat de tekst zoveel mogelijk op het origineel lijkt.

Als een dichtregel te lang is om op de gedrukte pagina te passen, wordt vaak het restant van de regel op de volgende regel gezet, met een flinke inspringing. Dit restant van de regel moet in zijn geheel worden samengevoegd met de regel erboven. Restregels beginnen in het algemeen met een kleine letter (dus niet een hoofdletter). Bovendien komen ze op onvoorspelbare momenten voor, in tegenstelling tot de normale inspringing, die regelmatig is, in overeenstemming met het metrum van het gedicht.

Als het gedicht op de gedrukte pagina is gecentreerd, negeer dit dan tijdens het formatteren. Sluit de regels links aan; bewaar alleen de relatieve inspringing van de regels.

Voetnoten in poëzie moeten worden behandeld als gewone voetnoten. Zie Voetnoten voor meer details.

Regelnummers in poëzie moeten worden behouden. Plaats ze aan het eind van de regel, en laat tenminste 6 spaties tussen het regelnummer en het eind van de tekstregel. Zie Regelnummers voor details.

Controleer de Project Comments voor de specifieke tekst die je formatteert. De Project Manager heeft vaak speciale instructies voor boeken met poëzie. Vaak zijn de hier gegeven richtlijnen niet of niet geheel van toepassing bij een boek dat geheel of bijna geheel uit poëzie bestaat.

Origineel:
Correct geformatteerde tekst:
to the scenery of his own country: /*           Oh, to be in England           Now that April's there,       And whoever wakes in England       Sees, some morning, unaware, That the lowest boughs and the brushwood sheaf Round the elm-tree bole are in tiny leaf, While the chaffinch sings on the orchard bough               In England--now! And after April, when May follows, And the whitethroat builds, and all the swallows! Hark! where my blossomed pear-tree in the hedge Leans to the field and scatters on the clover Blossoms and dewdrops--at the bent spray's edge-- That's the wise thrush; he sings each song twice over, Lest you should think he never could recapture The first fine careless rapture! And though the fields look rough with hoary dew, All will be gay, when noontide wakes anew The buttercups, the little children's dower; --Far brighter than this gaudy melon-flower! */ So it runs; but it is only a momentary memory; and he knew, when he had done it, and to his

Brieven/Correspondentie (Letters/Correspondence)

Formatteer brieven en correspondentie als alinea's. Zet een lege regel voor het begin van de brief. Eventuele inspringing wordt genegeerd.

Bij elkaar horende regels van kop- of voettekst (bijvoorbeeld adres, datum, begroeting, ondertekening) moet in een blok gezet worden, door er /* en */ markeringen omheen te zetten. Laat een lege regel tussen de markeringen en de rest van de tekst. De markeringen zorgen ervoor dat de regeleinden behouden blijven bij het post-processen.

Voeg geen inspringing toe aan kop- of voetteksten, ook niet als ze in het origineel zijn ingesprongen of rechts zijn uitgelijnd—zet de regels gewoon aan de linkerkant. De Post-Processor zal er indien gewenst formattering aan toevoegen.

Origineel:
Correct geformatteerde tekst:
<i>John James Audubon to Claude François Rozier</i> [Letter No. 1, addressed] /* <sc>M. Fr. Rozier</sc>, Merchant-Nantes. <sc>New York</sc>, <i>10 January, 1807.</i> <sc>Dear Sir:</sc> */ We have had the pleasure of receiving by the <i>Penelope</i> your consignment of 20 pieces of linen cloth, for which we send our thanks. As soon as we have sold them, we shall take great pleasure in making our return.

Lijsten (Lists of Items)

Zet lijsten tussen /* en */ markeringen. Laat een lege regel tussen deze markeringen en de rest van de tekst. De markeringen zorgen ervoor dat de regeleinden behouden blijven tijdens het post-processen. Gebruik deze markeringen voor elke lijst waarbij de regeleinden behouden moeten blijven, zoals bijvoorbeeld lijsten met vragen & antwoorden, ingrediënten voor een recept, enz.

Andersen, Hans Christian   Daguerre, Louis J. M.    Melville, Herman
Bach, Johann Sebastian     Darwin, Charles          Newton, Isaac
Balboa, Vasco Nunez de     Descartes, René          Pasteur, Louis
Bierce, Ambrose            Earhart, Amelia          Poe, Edgar Allan
Carroll, Lewis             Einstein, Albert         Ponce de Leon, Juan
Churchill, Winston         Freud, Sigmund           Pulitzer, Joseph
Columbus, Christopher      Lewis, Sinclair          Shakespeare, William
Curie, Marie               Magellan, Ferdinand      Tesla, Nikola

Tabellen (Tables)

Zet tabellen tussen /* en */ markeringen. Laat een lege regel tussen deze markeringen en de rest van de tekst. De markeringen zorgen ervoor dat de regeleinden behouden blijven tijdens het post-processen. Formatteer de tabel met spaties, zo dat de tabel er ongeveer uitziet zoals het origineel. Maak de tabel niet breder dan 75 tekens. De richtlijnen van Project Gutenberg gaan verder, en zeggen "...behalve als het niet anders kan. Maar nooit langer dan 80...".

Gebruik geen tabs bij het formatteren—gebruik alleen spaties. Tabs worden verschillend behandeld op verschillende computers, zodat een tabel met tabs, er op een andere computer niet meer zo goed uitziet als op je eigen computer.

Het is vaak moeilijk een tabel in ASCII tekst te formatteren; doe gewoon je best. Het is veel gemakkelijker wanneer je een 'mono-spaced' lettertype gebruikt, bijvoorbeeld DPCustomMono of Courier. Houd in gedachten dat we de bedoeling van de auteur willen behouden, en intussen een leesbare tabel in een e-boek willen creëren. Soms betekent dit, dat we het originele tabel-formaat zoals het gedrukt is, moeten opofferen. Lees de Project Comments en de Project Discussie; andere vrijwilligers kunnen al besloten hebben tot een specifiek formaat. Als je daar niets kan vinden, kun je misschien meer vinden in de Engelse Forumdiscussie Gallery of Table Layouts.

Voetnoten in tabellen dienen aan het eind van de tabel te worden gezet. Zie Voetnoten voor details.

Origineel:
Correct geformatteerde tekst:
/* Deg. C. Millimeters of Mercury. Gasolene. Pure Benzene. -10° 13.4 43.5 0° 26.6 81.0 +10° 46.6 132.0 20° 76.3 203.0 40° 182.0 301.8 */

Origineel:
Correct geformatteerde tekst:
/* TABLE II. -----------------------+----+-----++-------------------------+----+------ | C | || | C | Flat strips compared | o | || | o | with round wire 30 cm. | p |Iron.|| Parallel wires 30 cm. | p | Iron. in length. | p | || in length. | p | | e | || | e | | r | || | r | | . | || | . | -----------------------+----+-----++-------------------------+----+------ Wire 1 mm. diameter | 20 | 100 || Wire 1 mm. diameter | 20 | 100 -----------------------+----+-----++-------------------------+----+------ STRIPS. | | || SINGLE WIRE. | | 0.25 mm. thick, 2 mm. | | || | | wide | 15 | 35 || 0.25 mm. diameter | 16 | 48 Same, 5 mm. wide | 13 | 20 || Two similar wires | 12 | 30 " 10 " " | 11 | 15 || Four " " | 9 | 18 " 20 " " | 10 | 14 || Eight " " | 8 | 10 " 40 " " | 9 | 13 || Sixteen " " | 7 | 6 Same strip rolled up in| | || Same, 16 wires bound | | the form of wire | 17 | 15 || close together | 18 | 12 -----------------------+----+-----++-------------------------+----+------ */

Citaten (Block Quotations)

Zet lange citaten (vaak meerdere regels, soms meerdere pagina's en vaak (maar niet altijd) gezet met bredere kantlijnen of met een kleiner lettertype—soms allebei) tussen /# en #/ markeringen. Laat een lege regel tussen deze markeringen en de rest van de tekst. De markeringen zorgen ervoor dat het blok citaat correct geformatteerd wordt tijdens het post-processen.

Voor het overige worden citaten net zo geformatteerd als alle andere tekst.

Blok citaten zijn lange citaten (vaak meerdere regels, soms meerdere pagina's) en vaak (maar niet altijd) gezet met bredere kantlijnen of met een kleiner lettertype—soms allebei.

Origineel:
Correct geformatteerde tekst:
later day was welcomed in their home on the Hudson. Dr. Bakewell's contribution was as follows:[24] /# The uncertainty as to the place of Audubon's birth has been put to rest by the testimony of an eye witness in the person of old Mandeville Marigny now dead some years. His repeated statement to me was, that on his plantation at Mandeville, Louisiana, on Lake Ponchartrain, Audubon's mother was his guest; and while there gave birth to John James Audubon. Marigny was present at the time, and from his own lips, I have, as already said, repeatedly heard him assert the above fact. He was ever proud to bear this testimony of his protection given to Audubon's mother, and his ability to bear witness as to the place of Audubon's birth, thus establishing the fact that he was a Louisianian by birth. #/ We do not doubt the candor and sincerity of the excellent Dr. Bakewell, but are bound to say that the incidents as related above betray a striking lapse of

Dubbele aanhalingstekens (Double Quotes)

Aanhalingstekens in Engelse boeken: formatteer deze als gewone ASCII " dubbele aanhalingstekens. Verander geen dubbele aanhalingstekens in enkele aanhalingstekens. Laat de aanhalingstekens staan zoals in het origineel.

Aanhalingstekens in andere talen: gebruik de aanhalingstekens die voor die taal gewoon zijn, als deze beschikbaar zijn. Het Franse equivalent, de guillemets, «zoals dit», kunnen gekozen worden in de uitklapmenu's in de proofreading interface, aangezien ze deel uitmaken van de Latin-1 tekenset. Vergeet niet spaties te verwijderen tussen de guillemets en de geciteerde tekst. Als er toch spaties gewenst zijn, zullen die tijdens het post-processen worden toegevoegd. Hetzelfde geldt voor talen waar omgekeerde guillemets worden gebruikt, »zoals dit«.

De lage aanhalingstekens die in sommige teksten voorkomen (in het Nederlands en Duits, en sommige andere talen), „zoals dit” kunnen niet gekozen worden in de uitklapmenu's, aangezien ze niet in de Latin-1 tekenset voorkomen. Volg de instructies in de Project Comments. Wordt er daar niets over gezegd, gebruik dan de gewone ASCII dubbele aanhalingstekens, net als in het Engels.

Het kan zijn dat de Project Manager in de Project Comments instructies geeft om aanhalingstekens uit een niet-Engelse taal anders te behandelen.

Enkele aanhalingstekens (Single Quotes)

Formatteer deze als gewone ASCII ' enkele aanhalingstekens (apostrof). Verander enkele aanhalingstekens niet in dubbele aanhalingstekens. Laat de aanhalingstekens staan zoals in het origineel.

Aanhalingstekens op iedere regel (Quote Marks on each line)

Als in een citaat iedere tekstregel begint met een aanhalingsteken, verwijder deze dan, behalve het aanhalingsteken waarmee het citaat begint.

Als het citaat meerdere alinea's omvat, dan dient bij iedere alinea de eerste regel te beginnen met een aanhalingsteken.

Vaak staat er pas een aanhalingsteken sluiten aan het eind van het volledige citaat; dit kan op een andere pagina zijn dan de pagina die je onder handen hebt. Laat dit zo: voeg geen aanhalingstekens toe die niet op de pagina aanwezig zijn.

Er zijn wat uitzonderingen die specifiek zijn voor bepaalde talen. In het Frans bijvoorbeeld, wordt er voor dialoog binnen citaten een combinatie van verschillende soorten van interpunctie gebruikt om verschillende sprekers aan te duiden. Controleer de Project Comments of stuur de Project Manager een boodschap in het Forum waarin je om uitleg vraagt.

Punten aan het eind van een zin (End-of-sentence Periods)

Formatteer punten aan het eind van een zin met een enkele spatie erachter.

Als er meer spaties achter een punt staan, hoef je die niet weg te halen, dat gebeurt automatisch tijdens het post-processen. Zie de Hoofdstuktitels voor een voorbeeld.

Interpunctie (Punctuation)

In het algemeen hoort er geen spatie te staan vóór interpunctie, behalve voor aanhalingstekens openen. Als er toch spaties voor interpunctie staan in de tekst, verwijder die dan. Doe dit zelfs bij talen als het Frans, waar normaal wel spaties voor interpunctie staan.

Het lijkt soms of er spaties voor interpunctie staan, omdat zetters in de 18e en 19e eeuw gedeeltelijke spaties voor interpunctie zoals een puntkomma of een komma gebruikten.

Regelafbrekingen (Line Breaks)

Laat alle regelafbrekingen staan zoals ze zijn. De volgende formatter en de Post-Processor kunnen dan de regels in de tekst gemakkelijk vergelijken met de regels in het origineel. Let hier speciaal op als je woorden met een afbreekstreepje samenvoegt, of als je woorden rondom em-dashes verplaatst. Als de vorige vrijwilliger regelafbrekingen verwijderd heeft, herstel ze dan alsjeblieft, zodat ze weer zo zijn als in het origineel.

Extra lege regels die niet in het origineel voorkomen, moeten verwijderd worden, behalve als we ze doelbewust toevoegen voor het formatteren. Witregels aan het eind van een pagina maken niets uit, die worden verwijderd tijdens het post-processen.

Extra spaties of tabs tussen woorden (Extra spaces or tabs between Words)

Extra spaties en tabs tussen woorden komen nogal veel voor in de output van de OCR. Je hoeft ze niet te verwijderen—dit gebeurt automatisch tijden het post-processen.

Maar, extra spaties rondom interpunctie, em-dashes, aanhalingstekens enz. moeten wel verwijderd worden als ze tussen het symbool en het woord staan.

Bijvoorbeeld: in A horse ;  my kingdom for a horse. moet de spatie tussen "horse" en de puntkomma verwijderd worden. Maar de twee spaties na de puntkomma mogen blijven staan, je hoeft er niet één weg te halen.

Spaties na het eind van een regel (Trailing Space at End-of-line)

Je hoeft aan het eind van een regel geen spatie in te voegen. Dit is verspilling van je tijd, aangezien we het later automatisch kunnen doen. Verspil je tijd ook niet door extra spaties aan het eind van regels weg te halen.

Regelnummers (Line Numbers)

Laat regelnummers staan. Zet op zijn minst 6 spaties tussen het rechter uiteinde van de regel en het nummer, zelfs als ze in het origineel aan de linkerkant van de tekst of de poëzie staan.

Regelnummers zijn de nummers in de marge. Soms staan ze op elke regel, soms op elke vijfde of tiende regel. Ze komen vaak voor in gedichtenbundels. Ze zijn nuttig voor de lezers van e-boeken, aangezien poëzie niet wordt geherformatteerd in de eboek versie.

Extra lege regels/Sterretjes/Lijn tussen Alinea's (Extra Spacing/Stars/Line Between Paragraphs)

De meeste alinea's beginnen op de regel meteen na de vorige alinea. Soms worden alinea's van elkaar gescheiden om een "gedachtebreuk" ("thought break") aan te geven. Een "gedachtebreuk" kan de vorm aannemen van een rij sterretjes, streepjes, of een ander teken, of van een lijn, soms rijkelijk versierd, van een decoratie, of zelfs van één of twee extra lege regels.

Een gedachtebreuk kan een verandering van omgeving of van onderwerp betekenen, een verandering in tijdstip, of een stuk spanning. Dit is zo bedoeld door de schrijver, dus we handhaven het, door een lege regel in te voegen, vervolgens <tb> en dan nog een lege regel.

Project Managers en/of Post-Processors kunnen vragen om aanvullende informatie in de gedachtebreukmarkering te handhaven. Er zijn bijv. projecten die verschillende soorten van onderbrekingen op een verschillende manier aangeven, een lijn met sterretjes op de ene plaats en een lege regel op de andere. In die gevallen, kan in de Project Comments gevraagd worden dat deze zo worden gemarkeerd: <tb stars> en <tb>. Lees de Project Comments altijd zorgvuldig, zodat je weet wat er bij elk project van je verwacht wordt. Let ook op dat je deze speciale verzoeken niet ook toepast in andere projecten.

Soms gebruikten de zetters gedecoreerde lijnen om het eind van een hoofdstuk aan te geven. Aangezien we de hoofdstuktitels al markeren, hoeft er in dit geval niet ook nog een "thought break" markering te worden toegevoegd.

De proofreading interface bevat een "thought break" markering die je kunt knippen en plakken.

Origineel:
Correct geformatteerde tekst:
like the gentleman with the spiritual hydrophobia in the latter end of Uncle Tom's Cabin. Unconsciously Mr. Dixon has done his best to prove that Legree was not a fictitious character. <tb> Joel Chandler Harris, Harry Stillwell Edwards, George W. Cable, Thomas Nelson Page, James Lane Allen, and Mark Twain are Southern men in Mr. Griffith's class. I recommend

Beletselteken ofwel ellips "…" (Period Pause "…" (Ellipsis))

De richtlijnen zijn verschillend voor het Engels en voor andere talen dan het Engels (Languages Other Than English (LOTE)).

ENGELS: Zet een spatie vóór de drie punten, en zet ook erna een spatie. De uitzondering is het einde van een zin, daar moet: geen spatie, vier punten en een spatie. Dit geldt ook voor andere interpunctie aan het einde van een zin. De drie punten komen er meteen na, zonder spatie.

Bijvoorbeeld:

     That I know ... is true.
     This is the end....
     Wherefore art thou Romeo?...

Soms staat de interpunctie helemaal aan het eind, dan formatteer je het ook zo:

     Wherefore art thou Romeo...?

Verwijder evt. extra punten, of voeg zo nodig punten toe, om te zorgen dat er drie punten staan, of zo nodig vier.

LOTE: (Andere talen dan het Engels) De algemene regel is: Doe het zoals op de pagina gedrukt staat. Voeg in het bijzonder spaties in, als er spaties voor of tussen de punten staan. Gebruik evenveel punten als in het origineel. Soms is het origineel niet helemaal duidelijk. Voeg dan [**unclear] in om de aandacht van de Post-Processor er op te vestigen. (Noot: Post-Processors dienen deze spaties te vervangen door non-breaking spaties.)

Tekens met accenten/Non ASCII tekens (Accented/Non-ASCII Characters)

Formatteer deze waar mogelijk door Latin-1 tekens met accenten te gebruiken. Zie Diakritische tekens voor de manier waarop een aantal niet-Latin-1 tekens geformatteerd moeten worden.

Als je ze niet op je toetsenbord hebt, zijn er meerdere manieren om deze tekens in te geven:

• De uitklapmenu's in de formatting interface.
• Hulpprogrammaatjes inbegrepen in je besturingssysteem:
  • Windows: "Speciale tekens"
    Te benaderen door:
    Start: Uitvoeren: charmap, ofr
    Start: Bureau-accessoires: Systeemwerkset: Speciale tekens.
  • Macintosh: Key Caps of "Keyboard Viewer"
    Voor OS 9 en lager, dit staat in het Apple Menu
    Voor OS X tot en met 10.2, dit is te vinden in de map Toepassingen, Utilities
    Voor OS X 10.3 en hoger, dit is te vinden in het Input Menu als "Toetsenbord viewer"
  • Linux: dit verschilt en hangt af van je bureaublad.
    Voor KDE, probeer KCharSelect (in het submenu Utilities van het startmenu.)
• Een on-line programma, zoals Edicode.
• Toetscombinaties.
  (Zie de tabellen hieronder voor Windows en Macintosh.)
• Switch naar een toetsenbordindeling of een plek die "deadkey" accenten ondersteunt.
  • Windows: Configuratiescherm (Toetsenbord, Input Locales).
  • Macintosh: Input Menu (op de Menu Bar).
  • Linux: Verander je toetsenbord in je X configuratie.

Het oorspronkelijke Project Gutenberg zet minstens 7-bit ASCII versies van teksten op het net, maar ze aanvaarden daarnaast versies die meer van de informatie van het origineel behouden. Project Gutenberg Europe publiceert als standaard UTF-8, maar andere, passende types zijn ook welkom.

Voor Distributed Proofreaders betekent dit op dit moment dat we Latin-1 of ISO 8859-1 en -15 gebruiken, in de toekomst zullen we ook Unicode aanvaarden.

Distributed Proofreaders Europe gebruikt al Unicode.

Voor Windows:

• Je kunt het programma Speciale Tekens gebruiken (Start: Uitvoeren: charmap) om een teken te knippen & plakken.
• De uitklapmenu's in de formatting interface.
• Of je kunt de Alt+Numeriek Toetsenbord sneltoetsen gebruiken voor deze tekens.
  Als je eenmaal gewend bent aan de codes, werkt dit sneller dan knippen & plakken.
  Houdt de Alt-toets ingedrukt en typ de vier cijfers op je Numerieke Toetsenbord—de getallen boven de letters werken niet.
  Je moet alle 4 de getallen typen, inclusief de 0 aan het begin. Houd in de gaten dat de hoofdletter van een letter 32 minder is dan de kleine letter.
  Deze instructies werken voor de US-engelse toetsenbord indeling. Bij andere indelingen werken ze misschien niet.
  De tabel hieronder laat zien welke codes we gebruiken. (Printer-vriendelijke versie van deze tabel).
  Gebruik geen andere speciale tekens, tenzij de Project Manager dat vraagt in de Project Comments.

¹Gebruik alsjeblieft de symbolen voor breuken niet, tenzij het in de Project Comments specifiek gevraagd wordt. Volg de richtlijnen voor Breuken (1/2, 1/4, 3/4 enz.).

Voor de Apple Macintosh:

• Je kunt het "Key Caps" programma gebruiken.
  In OS 9 & daarvoor, vind je dit programma in het Apple Menu. In OS X tot en met 10.2, vind je het in de map Toepassingen, Utilities.
  Dit programma geeft je een plaatje van je toetsenbord. Drukken op shift, opt, command of combinaties van deze toetsen laat zien hoe je elk teken kunt produceren. Je kunt dit gebruiken om te zien hoe je een teken kunt produceren, of je kunt het teken hiervandaan knippen en in de formatting interface plakken.
• In OS X 10.3 en hoger, is deze functie beschikbaar vanuit het Input menu (het uitklapmenu dat vast zit aan je locale's flag icon in de menubalk. Het heet "Show Keyboard Viewer". Als het niet in je Input menu zit, of je hebt dat menu helemaal niet, kun je het openen door System Preferences te openen, het "International panel", en dan "Input menu" te kiezen. Zorg dat "Show input menu in menu bar" geselecteerd is. In de spreadsheet view, zorg dan het hokje voor "Keyboard Viewer" aan, naast andere input locales die je gebruikt.
• De uitklapmenu's in de formatting interface.
• Of je kunt de Apple Opt- sneltoets codes voor deze tekens gebruiken.
  Als je eenmaal aan de codes gewend bent, gaat dit een stuk sneller dan knippen & plakken.
  Houd de Opt-toets vast en typ het symbool voor het accent. Typ daarna de letter die een accent moet krijgen. Voor sommige codes hoef je alleen de Opt-toets vast te houden en het symbool te typen.
  Deze instructies werken voor de US-Engelse toetsenbord indeling. Bij andere indelingen werken ze misschien niet.
  De tabel hieronder laat zien welke codes we gebruiken. (Printer-vriendelijke versie van deze tabel).
  Gebruik geen andere speciale tekens, tenzij de Project Manager dat vraagt in de Project Comments.